درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 32: تهیهٔ برنامهٔ مالی و زمان بندی
تهیه برنامه مالی و زمانبندی
در این قسمت، برنامۀ کوتاه مدتی برای کنترل صحیح منابع مالی در کسبوکار نوشته میشود. به این ترتیب در برنامۀ مالی، میزان هزینهها، میزان سرمایۀ مورد نیاز و چگونگی تأمین آن برای راهاندازی کسوکار بیان میشود.
هزینههای تولید:
این هزینهها مخارجی هستند که برای تداوم یک فعالیت تجاری الزامی است. هزینههای تولیدِ محصول/خدمت، هزینههایی هستند که برای آن صرف میشوند.
فعالیت (صفحه 123 کتاب درسی)
با هم فکری اعضای تیمتان، بیان کنید برای کسبوکار خود با اجرای چه اقداماتی میتوانید هزینههای خود را کاهش دهید؟
سرمایهگذاری طرح:
سرمایهگذاری، به معنای تخصیص بهینۀ منابع مالی در یک کسبوکار، با هدف کسب سود است. سرمایهگذاریِ طرح شامل سرمایهگذاری برای راهاندازی (هزینههای ثابت) و سرمایهگذاری برای تداوم فعالیت (هزینههای متغیر) است.
فعالیت (صفحه 123 کتاب درسی)
به صورت تیمی، با توجه به تجهیزات لازم برای طرح خود، اقدامات زیر را انجام دهید.
1- میزان سرمایۀ مالی مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکار خود را به دست آورید.
2- هزینههای تولیدی طرح را محاسبه کنید.
این فعالیت را مطابق مثال زیر انجام دهید.
مثال: (نحوۀ محاسبۀ هزینههای تولیدی و سرمایهگذاری طرح)
فرض کنید مهدی و میلاد برای راهاندازی یک کسبوکار، نیاز به امکاناتی دارند که در جدولهای 1- 32 و 2- 32 به همراه قیمت آنها آمده است.
| امکانات مورد نیاز | هزینۀ کل (میلیون ریال) |
|---|---|
| زمین | 620 |
| ماشین آلات و تجهیزات | 15 |
| تأسیسات | 12 |
| وسیله نقلیه | 900 |
| هزینه آموزش | 2 |
| امکانات مورد نیاز | توضیحات | هزینه کل (میلیون ریال) |
|---|---|---|
| مواد اولیه | شامل سیم، چسب و ... | 16 |
| حقوق و دستمزد | شامل راننده، نگهبان و .... | 10 |
| هزینه سوخت و انرژی | آب، برق، گاز و .... | 59 |
محاسبۀ سرمایهگذاری طرح
سرمایهگذاری ثابت: $620 + 15 + 12 + 900 + 2 - 1549$
سرمایهگذاری متغیر: $16 + 10 + 59 - 85$
سرمایهگذاری کل طرح: $1549 + 85 - 1634$
محاسبۀ هزینههای تولید: $59 + 10 + 16 - 85$
تأمین مالی:
تأمین مالی، جمعآوری وجوه مالی لازم برای راهاندازی یا ادارۀ کسبوکار است. از جمله روشهای تأمین مالی میتوان به کمک خانواده، کمک اقوام و دوستان، دریافت وام از بانک و جذب سرمایهگذار اشاره کرد.
فعالیت (صفحه 124 کتاب درسی)
آمنه و زهرا برآورد کردهاند که برای راهاندازی مهد کودک خود به 300 میلیون ریال سرمایه نیاز دارند. به آنها راهکارهایی ارائه دهید تا بتوانند سرمایۀ خود را تأمین و مهد کودک را راهاندازی کنند.
پیشبینی درآمد:
به مقدار درآمدی که از فروش محصول/خدمت در چند سال آیندۀ کسبوکار میتوان به دست آورد، پیشبینی درآمد گفته میشود. این مقدار به هزینههای انجام شده و حجم فروش بستگی دارد. برای محاسبه این مقدار از فرمول زیر استفاده کنید.

فعالیت (صفحه 125 کتاب درسی)
امید و احسان مدیران یک کسبوکار تولید چسب اند. آنها برآورد کرده اند که در سال، 7000 نوار چسب و 5000 چسب قطرهای به فروش خواهند رساند. آنها قیمت نوار چسب را 10 هزار ریال و قیمت چسب قطرهای را 15 هزار ریال پیشبینی کرده اند. درآمد حاصل از فروش محصولات آنها را محاسبه کنید.
سود یک نوع فایدۀ مالی است و وقتی اتفاق میافتد که درآمدهای کسبوکار از مجموع هزینههایی که برای کسب آن درآمدها متحمل شده است، بیشتر شود. در واقع سود (زیان)، از فرمول روبهرو محاسبه میشود:

مثال: جواد و سامان برای کسبوکار خود برآورد کرده اند که بهطور متوسط سالانه 100 میلیون ریال هزینه لازم است. همچنین آنها پیشبینی کرده اند که در صورت ارائه محصول خود به بازار، در سال اول 120 میلیون ریال و در سال دوم 200 میلیون ریال درآمد کسب خواهند کرد. بر این اساس سودآوری کسبوکارشان را بهصورت زیر محاسبه کردند:
سال یکم:
$120 - 100 = 20$ :سود (زیان)
سال دوم:
$200 - 100 = 100$ :سود (زیان)
در نتیجه سودآوری طرح در طی دو سال: 120 میلیون ریال
پرسش (صفحه 126 کتاب درسی)
در مثال قبل، اگر درآمد سال سوم 280 میلیون ریال پیشبینی شود، سودآوری طرح در سال سوم چقدر خواهد شد؟
برنامة زمانبندی اجرای طرح
پس از تنظیم برنامههای چیدمان کلی کسبوکار، با یک برنامۀ زمانبندی هدفمندتر میتوانید به سمت اجرای طرح هدایت شوید. در برنامه زمانبندی برای اجرای طرح کسبوکار، زمان ورود محصول به بازار و زمان سودآوری طرح برآورد میشود. در جدول 3- 32 یک نمونه جدول زمانبندی اجرای طرح آمده است.
| ردیف | ماه | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| فعالیت | |||||||||
| 1 | جمعآوری اطلاعات | - | - | ||||||
| 2 | جمعآوری سرمایه | - | - | ||||||
| 3 | خرید تجهیزات | - | - | ||||||
| 4 | استخدام نیرو | - | - | - | |||||
| 5 | تولید و فروش | - |
کار در منزل (صفحه 127 کتاب درسی)
با توجه به جدول 4- 32، یک برنامۀ زمانبندی برای اجرای طرح تیم خود بنویسید.
| مراحل اجرای طرح | تاریخ احتمالی شروع | مدت زمان لازم برای اجرا | اقدامات انجام شده |
|---|---|---|---|
| تهیۀ طرح کسبوکار | |||
| برنامۀ اداره کردن کسبوکار، اجاره زمین و ساختمان | |||
| آمادهسازی زمین | |||
| حمل و نصب تجهیزات | |||
| آموزش کارکنان | |||
| تهیۀ مواد اولیه | |||
| راهاندازی آزمایشی | |||
| راهاندازی محدود | |||
| راهاندازی در ظرفیت کامل |
کار در منزل (صفحه 127 کتاب درسی)
تهیۀ برنامۀ مالی و زمانبندی: به صورت تیمی با توجه به فعالیتهای این بخش، برنامۀ مالی و زمانبندی طرح کسبوکار تیمتان را تهیه و پس از تکمیل سایر قسمتهای طرح به دبیر خود ارائه دهید.
کار در منزل (صفحه 127 کتاب درسی)
با توجه به فعالیتهای این بخش و بخشهای قبل، طرح کسبوکار تیمتان را به کمک رایانه در قالبی که توسط دبیر در اختیارتان قرار داده میشود، وارد کنید. سپس آن را از طریق پست الکترونیکی برای دبیرتان ارسال کنید.
فعالیت (صفحه 127 کتاب درسی)
نمایشگاه: طرح کسبوکار تیمتان را به همراه بوم مدل آن و نمونۀ اولیهای از محصول یا خدمتتان در نمایشگاهی که در دبیرستان یا منطقۀ برگزار میشود، عرضه کنید، و تلاش کنید در این نمایشگاه سرمایهگذار یا منابع مالی برای اجرای طرح پیدا کنید. همچنین میتوانید با استفاده از روشهای خلاقیت و ایدهیابی به کمک طرحهای تیمهای دیگر ایدههای جدیدی ارائه دهید.